Tel Aviv’in hikâyesi: Beyaz Kent Bauhaus mirası, açık veriyle şeffaf yönetim, büyüyen nüfus, artan vergiler ve gece hayatı. Şehrin gizli köşelerini keşfedin.
İbranice’de Tel “höyük”, Aviv ise “bahar” demek; yan yana geldiklerinde “bahar tepesi” gibi bir anlam çıkar — hem kulağa hoş gelen hem de simgesel bir ad. Bu ad, Yahudi halkının düşleri ve geleceğini anlatan bir kitaptan esinle verildi ve yalnızca sözde kalmadı: Tel Aviv önce kâğıt üzerinde, sonra gerçekte bir düşler kentine dönüştü.
1909’da inşaat başlarken, burada yaşamak isteyen aileler kimin hangi arsayı alacağını kurayla belirledi. Bunu da alışılmadık bir yöntemle, numaralandırılmış deniz kabuklarıyla yaptılar. Kente masalsı bir başlangıç tadı verdi.
Şehirde, geçen yüzyılda Avrupa’dan kaçan mimarların getirdiği sade, kutu gibi Bauhaus üslubunda binlerce yapı var. Bu binalar sayesinde Tel Aviv’in merkezi UNESCO listesine girdi. Bölge Beyaz Kent diye biliniyor ve gerçekten kendine has bir karakter taşıyor.
Tel Aviv, belediyenin ne yaptığını çevrimiçi görebildiğiniz az sayıdaki yerden biri: kaç konutun yükseldiği, yolların nereye açıldığı, kaç etkinlik düzenlendiği ve hatta ücretsiz Wi‑Fi noktalarının nerede bulunduğu. Tüm bunlar adanmış bir şehir sitesinde açık; sayılara meraklı olanlar için gerçek bir hazine.
Belediye planlarına göre 2035’te Tel Aviv’de yaklaşık 600 bin kişi yaşayacak. Şehir şimdiden hazırlanıyor: konut inşa ediyor, yolları genişletiyor, mahalleleri yeniden kurguluyor. Burası artık yalnızca bir sahil kaçamağı değil; büyük, canlı bir kentsel organizma.
2025’ten itibaren Tel Aviv’de emlak vergisi neredeyse yüzde 9 artacak. Artış, metro hattının devreye girmesi de dahil büyük ölçekli inşaatlarla bağlantılı. Kentin ivmesi hissediliyor — ve bunun bedelini sakinler daha yüksek ödemelerle görüyor.
Tel Aviv, rehber kitaplara nadiren giren yerlerle dolu: eski avlular, terk edilmiş binalar, saklı heykeller. Eski Yafa bölgesinde yeraltı geçitlerinden söz eden hikâyeler de dolaşıyor.
Açık veriler, beklenmedik ayrıntıları önünüze seriyor: etkinliklerin nerede yapıldığı, her mahallede kaç kişinin yaşadığı, çöplerin ne sıklıkla toplandığı gibi. Şehir böylece, hiç adım atmamış olanlar için bile okunur ve yaklaşılır hale geliyor.
Tel Aviv çoğu zaman en güzel hâliyle gösterilir: plajlar, gün batımları, elinde kahveyle insanlar. Ama kentin sınavları var: sınırlı arazi, yükselen fiyatlar, yoğun yapılaşma. Yerel yetkililer bunu kabul ediyor; uluslararası kuruluşlar da raporlarında Tel Aviv’in baskı altında işlediğini aktarıyor.
Şehir, geceleri ayakta kalmasıyla ünlü. Daha az kişinin fark ettiği nokta şu: partiler, barlar ve festivaller yalnızca eğlence değil, aynı zamanda bir ekonomik motor. Belediye desteği, düzenleyicilerin işini kolaylaştırıyor; çünkü gece hayatı gençleri çekiyor, istihdam yaratıyor ve özgürlük havasını diri tutuyor.
Tel Aviv, kıyıda hoş bir noktadan fazlası. Tarihi olan, kendi mizacı ve keskin dönüşleri bulunan bir şehir. Burada inşa ediyorlar, tartışıyorlar, daha yüksek vergi ödüyorlar, mimariyi didik didik ediyorlar, verileri açıyorlar — ve yürümeye devam ediyorlar. Gitmeseniz bile, böyle hikâyelerden şehre göz atmak buna değer.