Amalfi Sahili’nin gözetleme kuleleri: korsanlara karşı taş nöbetçiler

Amalfi Sahili’nin fotoğraflarına baktığınızda, önce renk patlamaları, sarp kayalıklar, deniz ve limonlar gözünüzü yakalar. Ama bu güzelliğin içinde saklanan kadim taş kuleler de var. Sanki kayadan fışkırmış, bugün manzaranın doğal bir parçası olmuş gibiler; oysa bir zamanlar görevleri bambaşkaydı: denizden gelen düşmanlara karşı insanları korumak.

Bu kuleler neden inşa edildi

Yüzyıllar önce — kabaca 9. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar — Amalfi, Positano ve Maiori gibi kıyı kasabaları korsanların sık hedefiydi. Gemilerle gelir, evleri yağmalar ve insanları esir alırlardı. Yerel halkın savunmaya ihtiyacı vardı; böylece gözetleme kuleleri yükselmeye başladı.

Her ne kadar sık sık Sarazen kuleleri olarak anılsalar da, Sarazenler — Orta Çağ’da Müslüman korsanlar için kullanılan bir ad — bu yapıların inşasında yer almadı; kuleler, tam da o akıncılara karşı toplulukları korumak için yapıldı.

Sistem nasıl işliyordu

Kuleler, her birinin diğerini görebileceği yüksekliklere — uçurum başları, tepeler ve burunlar — yerleştirildi. Ufukta gemi belirir belirmez görevliler ateş yakar, duman yükseltir ya da çan çalardı. İşaret hat boyunca zincirleme ilerler, insanlara saklanmak veya tehlikeye hazırlanmak için az da olsa zaman kazandırırdı.

Dayanıklı olmaları amaçlandı: kalın duvarlar, dar açıklıklar ve kimi durumlarda içeride günlerce sığınmayı sağlayan su ve yiyecek depoları vardı.

Kuleler nasıldı

İki kule birbirinin aynısı değildi. Kimisi yuvarlak, kimisi kare, hatta sekizgen; biçimleri hem yapıldıkları dönemi hem de yerel ustaların elini yansıtıyordu. Maiori’deki Torre Normanna, suyun hemen kıyısındaki bir kayaya kök salmış haliyle hâlâ heybetli. Positano’daki Torre Fornillo ise iyi korunmuş ve bugün kıyı çizgisini süslüyor.

Bugün bazıları özel konut, müze ya da hatta otel olarak hayatına devam ediyor. Bazılarıysa çalılık ve otların arasında sahipsiz kalmış, yavaş yavaş ufalanıyor. Manzaraya bakarken bu zıtlık ister istemez göze çarpıyor.

Bugün ne haldeler

Bu kulelerin pek çoğunu hâlâ görebilirsiniz — özellikle kıyı boyunca arabayla ya da tekneyle ilerlerken. Bazı kasabalar, geçmişe kısa bir dönüş yaparak onları rehberli turlara dahil ediyor ve ziyaretçilere gösteriyor.