Appenzell’de Fasnacht: maskeler, Botzerössli ve Guggenmusik

İsviçre’nin en tablo gibi köşelerinden biri, Appenzell bölgesi, her kış alışılmadık bir kutlamayı yeniden karşılıyor. Adı Fasnacht. Bir karnaval ama gözümüzde canlanan türden değil. Gösterişli şovlar, uğuldayan kalabalıklar, havai fişekler yok. Yerini kara, oyma ahşap maskelere, çanların tınlamasına ve kuşaktan kuşağa aktarılan bir geleneğe bırakıyor.

Fasnacht nedir?

Fasnacht, Perhiz dönemi başlamadan önce düzenlenen kadim bir İsviçre festivali. Maslenitsa’ya ya da başka karnavallara benzetilebilir; yine de Appenzell’de bambaşka bir biçimde yaşanır—sakin, zarif ve geleneğe derin bir saygıyla.

Basel’in Fasnacht’ı büyükşehir ölçeğinde bir gösteriye dönüşürken, Appenzell’inki yerel kalır; sıcak, ailevi havasını korur. Burada olan biten, yakında yaşayanlar ve gerçek İsviçre ruhunu yalnızca fotoğraf biriktirmeden hissetmek isteyenler içindir.

Nasıl başlar?

İlk kritik an Ommetrommere’dir: Perhizden önceki son perşembe olan Kirli Perşembe arifesinde davulcular merkez meydandan geçer. Ritmi kurar, şenliğin başlayacağını haber verirler.

Cumartesi asıl gün, Faschnedsamstig’dir; kasabanın tamamı uyanır. İnsanlar maskelerini, kostümlerini takar ve sokaklara çıkar.

Küçük atlar ve çanların tınısı

Appenzell karnavalının en ayırt edici görüntüsü Botzerössli’dir. Belden takılan ahşap at figürleri, taşıyanları sokaklarda dörtnala gidiyormuş gibi gösterir. Onlara davullar ve parlak çan tınıları eşlik eder; ses tüm yerleşime yayılır.

Çocuklar da yetişkinler de kostümlerini önceden hazırlar, adımların uyumu için prova yapar; ortaya pürüzsüz ve ahenkli bir akış çıkar. Bu yalnızca eğlence değildir—yerel kültürün yaşayan bir parçasıdır.

Müzik, maskeler ve kendine has bir ruh hali

Sokakları Guggenmusik adıyla bilinen yerel bakır nefesli topluluğun müziği doldurur. Tınısı öyledir ki bir kez duyan, tekrar işittiğinde hemen tanır.

Ve tabii maskeler. Brezilya karnavallarındakilere benzemez; burada maskeler oyulur ya da kumaştan yapılır, çoğu zaman ölçülü renklerde. Kimi tedirgin edici, kimi gülünç ya da yalnızca sıra dışıdır—her birinin kendi hikâyesi vardır.

Çanlar kostümün vazgeçilmez parçasıdır. Kemer ya da şapkaya takılan çanlar her adımda çalar; gürültüye kaçmayan ama capcanlı bir ses manzarası kurar.

Burayı farklı kılan ne

Appenzell büyük bir şehir değil, Alplerin kuytusunda bir sığınak. Kar, sessizlik ve dağlar festivale çerçeve olur; bu zemin deneyimi büsbütün değiştirir. Kendinizi seyirciden çok, sahici bir şeyin parçası gibi hissedersiniz.

Her şey masal sayfası gibi görünür: bembeyaz kar, geleneksel kıyafetler içindeki insanlar, çan tınıları ve gösteriş için değil, içten gelen bir sevinç.

Bunu kim gerçekleştiriyor?

Festivali yerel halk hazırlar. Başlıca organizatörlerden biri, programı, kortejleri ve genel ruhu koordine eden Fasnachtsverein Appenzell kulübüdür. Katılmak ya da sadece izlemek isteyenler için tarihleri, güzergâhları ve bilgileri onlar duyurur.

2026’da kutlama Şubat’ta geri dönecek. Güncel tarihler ve program kulübün sitesinde şimdiden yer alıyor.

Kendi gözlerinizle görmek isterseniz

Yola çıkacaksanız, açık bir kalple gelin. Katılmanız şart değil; orada olmak, davul vuruşlarını duymak ve yerel geleneğin sıcaklığını hissetmek yeter. Bu festival yapılacaklar listesini işaretlemek ya da bir akışı düzenlemek için değil. İnsanlar, tarih ve Appenzell’de kendine has bir tını kazanan kışla ilgili.