İnkerman’daki Doğu kılavuz fenerinin tarihi ve bugünü

Sivastopol Körfezi’nin yukarısında, kayalıklarla yeşil tepelerin arasında, küçük ama vazgeçilmez bir deniz feneri duruyor. Yoldan neredeyse seçilmiyor; ne neon ışıkları var ne de gösterişli tabelalar. Yine de İnkerman’daki Doğu kılavuz feneri iki yüzyıldır gemilerin körfeze güvenle girmesine yardımcı oluyor.

Nasıl başladı

Fener 1821 yılında inşa edildi. O dönem Sivastopol hızla büyüyen bir limandı ve seyrüsefer, yani gemilerin körfez girişini hatasız bulabilmesi, hayatiydi. Fener denizcilerin imdadına yetişti. Üstelik tek başına değil: Ön fenerle birlikte çalışarak bir kılavuz hattı oluşturuyor; kaptanlar doğru rotayı korumak için bu hizalamayı takip ediyor.

Kule mütevazı — yaklaşık 11 metre — ama yüksek bir tepeye kurulu. Bu yükseklik sayesinde ışığı uzaktan seçiliyor: deniz seviyesinden neredeyse 196 metre yukarıda ve bu da onu Rusya’daki en yüksek konumlu fenerlerden biri yapıyor.

Savaş yıllarında

Bulunduğu yer, tarihin pek çok dönemeciyle bağlantılı. Kırım Savaşı’nda düşman kuvvetleri Sivastopol’a yaklaşırken, karşı tarafa kılavuz olmasın diye fener bilerek söndürüldü. II. Dünya Savaşı’nda kule tamamen yıkıldı. 1946’ya gelindiğinde yeniden inşa edildi ve yine gemilere yol göstererek görevine döndü.

Bugün

Bugün Doğu kılavuz feneri sessiz mesaisini sürdürüyor. Ne müzeye dönüştürüldü ne de turist çeken bir cazibe noktasına. Gösterişsiz, çalışan bir tesis; 19. yüzyılın yelkenlilerine nasıl yardım ettiyse modern gemilere de öyle destek oluyor.

İçeri girilemiyor ama varlığı bile saygı uyandırıyor. Kentte 200 yılı aşkın süredir hizmet veriyor; savaşın da barışın da tanığı oldu. Bunca yaşanmışlığa rağmen ışığını kesmeden yakıyor — sakin, güvenilir, doğrudan. Bu süreklilikte ince bir asalet var.

İnkerman feneri yalnızca ampullü bir kule değil; bugün de çalışmayı sürdüren, canlı bir tarih parçası.