Belarus’taki Mir Kalesi ve Beyaz Genç Kız efsanesi

Eski kaleler sırlarını kolay kolay açmaz. Duvarlarının arasında bir zamanlar güçlü yöneticiler yaşadı, çarpışmalar patlak verdi, entrikalar örüldü. Belarus’taki Mir Kalesi de böyle bir yer. Bugün yalnızca bir mimari simge değil; aynı zamanda efsanelerle örülü bir mekân. En çok bilinen anlatılardan biri, tanıkların hâlâ şatonun içinde göründüğünü söyledikleri genç bir soylunun ruhu, Beyaz Genç Kız hakkında.

Beyaz Genç Kız efsanesi nasıl doğdu?

Anlatılanlara göre Beyaz Genç Kız, Sofia Svyatopolk-Mirskaya adlı bir kızın ruhu. Mir Kalesi’nde yaşamış, fakat 12 yaşında trajik biçimde ölmüş. Rivayete göre, bugün şatonun havuzlarından birinin bulunduğu yerde bir zamanlar bir elma bahçesi varmış. Ağaçlar kesilmiş, gölet daha sonra açılmış ve Mirsky ailesinin başına aksilikler çökmüş; bunların arasında küçük Sonia’nın ölümü de sayılıyor. Onun vedası, Beyaz Genç Kız efsanesinin filizlenmesine zemin hazırlamış. Bu hikâye, bir hayalet masalından çok, kuşaktan kuşağa aktarılan bir aile dramı gibi duruyor.

Beyaz Genç Kız nerede ortaya çıkıyor olabilir?

Hayaletlerden çekinenler için küçük bir teselli var: Beyaz Genç Kızın zararsız olduğuna inanılıyor. Tanıklar, açık renkli, beyaz elbiseli genç bir siluet tarif ediyor. Yalnızca belli zamanlarda—en çok da ilkbahar ve erken yazda—göründüğü söyleniyor. Onu kapı kulesinde ve Sonia’nın atalarının yattığı aile mezar odasında gördüklerini anlatanlar olmuş. Zaten o taş yükseklikler ve sessiz tonozlar, hayal gücünü harekete geçirmek için işin yarısını kendi başına yapıyor.

Efsane mi, gerçek mi?

Hayaletler üzerine tartışmalar yüzyıllardır sürüyor. Kimileri ruhların var olduğuna ikna; kimileri ise bunları anlatıdan ibaret görüyor. Kesin olan şu ki, Beyaz Genç Kız efsanesi kuşaklar boyunca ayakta kalmış. Belarus’ta başka kaleler de kendi gölgelerine sahip: Nesvizh’de Barbara Radziwill’in ruhu olduğuna inanılan Kara Leydi’den söz edilir. Beyaz Genç Kızdan farklı olarak onun görünmesi kötüye yorulur.

Neden hâlâ konuşuluyor?

Bu tür öyküler, eski kaleleri daha da çekici kılıyor. Beyaz Genç Kız yalnızca bir hayalet anlatısı değil; yerel kültürün bir parçası. Rehberler efsaneyi seve seve aktarıyor ve kalede görev temalı etkinlikler ile teatral gösteriler düzenleniyor. Belki de görüldüğü sanılan siluetler, ışıkla gölgenin oyunudur; yine de insanı geçmişe daha yakından bakmaya çağırıyor. Kim bilir, belki de Beyaz Genç Kız gerçekten oradadır.