Dlaczego na Sri Lance karmi się wrony: zwyczaj i sens

Na ulicach Sri Lanki często rozgrywa się drobna, lecz czuła scena: ktoś wystawia ryż albo mały posiłek na parapet, na ziemię lub przy świątyni. Po chwili zlatują się wszechobecne wrony i zjadają każde ziarenko. Na pierwszy rzut oka to zwykłe dokarmianie ptaków, ale gest ma o wiele większy ciężar, niż się wydaje.

Wrona to coś więcej niż ptak

Na Sri Lance wron nie traktuje się jak zwykłych mieszkańców miasta. Dokarmianie uchodzi za gest właściwy i życzliwy — potrafi wyrazić szacunek dla zmarłych, a nawet cześć wobec bóstw.

Jest w tym jeszcze jedna warstwa. Lokalna tradycja głosi, że ktoś, kto postępuje źle, zwłaszcza okazuje brak szacunku mnichom lub świątyniom, może odrodzić się jako wrona albo pies. Ptaki stają się więc kimś więcej niż skrzydlatymi sąsiadami — przypominają o tym, co wypada, a co nie.

Po co je karmić?

Zwyczaj nie jest wyłącznie lankijski. W Indiach, w szczególnym okresie zwanym Pitru Paksha, formuje się kulki z ryżu i zostawia je dla wron. Ptaki uważa się za posłańców niosących ofiary duszom przodków.

Praktyka ta nosi nazwę Kāka Bali. Starożytne teksty opisują nawet bóstwa, które pomagają przenosić takie dary do tamtego świata. Dla wielu to nie tylko rytuał, lecz sposób, by podtrzymać nić łączącą z tymi, których już nie ma.

Czy wrony to rozumieją?

Część badań sugeruje, że wrony są zadziwiająco inteligentne. Zapamiętują ludzi, rozpoznają twarze, potrafią się obrażać, a nawet mścić. Gdy ktoś karmi je regularnie, zwracają na to uwagę — i zwykle wracają.

To nadaje zwyczajowi rozbrajająco osobisty wymiar: hojność zostaje zauważona, zapamiętana i — w pewnym sensie — odwzajemniona. Wymiana jest zarazem duchowa i intymna, jakby między człowiekiem a ptakiem zawiązywał się cichy pakt.

Dlaczego to wciąż ma znaczenie

Łatwo machnąć na to ręką jako na dawną wiarę. A jednak w świecie, w którym więzi z naturą i tradycją coraz bardziej się przerzedzają, to właśnie drobne, powtarzane gesty po cichu trzymają nas razem. Nie trzeba stawiać ołtarzy ani ślęczeć nad starymi księgami, by uszanować swoje korzenie. Czasem wystarczy garść ryżu i minuta skupienia.

Dopóki mieszkańcy Sri Lanki dzielą się z wronami jedzeniem, podtrzymują niewidzialne, lecz istotne połączenie między pokoleniami. A może te ptaki faktycznie są trochę wyjątkowe — w końcu nie bez powodu tylu ludzi widzi w nich posłańców między światami.