Gladiatorki: kobiety na arenach starożytnego Rzymu

Gdy wyobrażamy sobie gladiatorów, zwykle widzimy zahartowanych mężczyzn z mieczami i tarczami, wchodzących na arenę, by walczyć o życie. Mało kto jednak pamięta, że tę samą bezwzględną scenę czasem przekraczały także kobiety. Rzadkie, ale obecne — stawały się częścią niebezpiecznych widowisk, które Rzymianie uwielbiali.

Czy kobiety naprawdę walczyły na arenie?

Źródeł jest niewiele, lecz historycy i archeolodzy zebrali dowody, że kobiety stawały do walki. Marmurowy relief przedstawia dwie gladiatorki, opisane z imienia: jedną nazwaną Amazon, drugą Achillea. Rzymscy autorzy również wspominali kobiety w igrzyskach. A w 1996 roku w Londynie odkryto grób kobiety z przedmiotami przypominającymi ekwipunek gladiatorski.

Kim były i dlaczego walczyły

Większość gladiatorów była niewolnikami lub jeńcami wojennymi. Niektórzy jednak zgłaszali się dobrowolnie dla sławy albo pieniędzy. Najpewniej podobnie bywało w przypadku kobiet — część pozostawała w niewoli, inne były wolne.

Nie wszystkim się to podobało. W 11 r. n.e. Senat rzymski zakazał walk kobietom urodzonym jako wolne obywatelki. Następnie w 200 r. n.e. cesarz Septymiusz Sewer całkowicie usunął kobiety z igrzysk gladiatorskich. Ten krok najpewniej odzwierciedlał oburzenie zamożnych i wysoko urodzonych Rzymian, dla których takie występy łamały tradycję.

Jak wyglądały ich pojedynki

Walki kobiet były zapewne rzadsze niż męskie, ale odbywały się. Zawodniczki mierzyły się ze sobą — a czasem także ze zwierzętami.

Przedstawienia sugerują, że ich wyposażenie odzwierciedlało męskie: miecze, hełmy, tarcze. Uderzał jednak jeden szczegół: wchodziły na arenę z odsłoniętą klatką piersiową, podobnie jak męscy gladiatorzy, co tylko podsycało ciekawość tłumu.

Trudno dziś ocenić, jak bardzo były brutalne te starcia. Niektóre mogły bardziej przypominać reżyserowany spektakl niż otwartą rzeź — co samo w sobie mówi, po co przychodziła publiczność.

Dlaczego te walki zniknęły

Z czasem nastawienie twardniało. To, co wcześniej uchodziło za egzotyczną nowinkę, zaczęło w oczach elit wyglądać na coś nie do przyjęcia. Efektem był zakaz, a wraz z nim zniknięcie kobiet z aren.

Gladiatorki były rzadkością, ale znaczącą. Nieliczne, zostawiły ślady w tekstach i w ziemi — a ich krótkotrwała obecność sporo mówi o tym, co Rzym gotów był oklaskiwać i co ostatecznie postanowił wyciszyć.