Park Güell: jak niedoszłe osiedle stało się ikoną Barcelony

Park Güell to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc Barcelony. Dziś przyjezdni z całego świata oglądają mozaiki, kolumnady i słynną falującą ławkę. A przecież pierwotny zamysł był zupełnie inny: miało to być ekskluzywne osiedle. Opowieść o tym, jak ten plan się rozpadł, jest równie wciągająca jak sam park.

Jak to się zaczęło

Pod koniec XIX wieku przemysłowiec Eusebi Güell postanowił stworzyć w Barcelonie modną „miasto-ogród” — zieloną, wygodną dzielnicę z dala od zgiełku centrum. Kupił teren na wzgórzu zwanym Łysą Górą i zaprosił do współpracy wieloletniego przyjaciela, architekta Antoniego Gaudíego.

Plan był ambitny: ponad 60 parceli, domy, szerokie aleje, schody i kanały odwadniające — wszystko ubrane w pełną fantazji architekturę. Gaudí zabrał się do pracy, projektując zdobne pawilony wejściowe, tarasy, ścieżki, a nawet targ — dziś znany jako Sala Stu Kolumn. Każdy detal nosił jego charakterystyczny rys: falujące linie i barwne mozaiki.

Dlaczego projekt upadł

Mimo włożonego wysiłku sprzedaż nigdy nie ruszyła. Teren leżał daleko od centrum i był trudno dostępny. Część odbiorców uznawała też architekturę Gaudíego za zbyt niekonwencjonalną. Ostatecznie działki nie znalazły nabywców. Powstały i zamieszkane zostały tylko dwa domy: jeden kupił prawnik, drugi Gaudí nabył, by dać przykład. Mieszkał w nim blisko 20 lat.

Mimo to Güell traktował teren jak prywatny park, organizując spacery i przyjęcia dla swojego kręgu. Po jego śmierci w 1918 roku spadkobiercy zdecydowali się sprzedać posiadłość miastu.

Park dla wszystkich

W 1922 roku władze Barcelony wykupiły teren. Plan zabudowy mieszkaniowej trafił do szuflady, za to to, co już powstało, zachowano. Ten niezwykły kompleks stał się parkiem publicznym, a w 1984 roku Park Güell wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Paradoksalnie upadek projektu okazał się jego największym sukcesem. Gaudí kształtował to miejsce z dużą wrażliwością na naturę, z pietyzmem dopracowując każdy detal. Nawet niedokończony, park ma niepowtarzalny charakter.

Jak jest dziś

Dziś Park Güell należy do najczęściej odwiedzanych atrakcji Barcelony. By chronić go przed nadmierną eksploatacją, miasto podzieliło teren na dwie części: jedna pozostaje ogólnodostępna, do drugiej — strefy monumentalnej — wejście jest biletowane. To tam czekają symbole parku: mozaikowa salamandra, falująca ławka, kolonnady.

Służby miejskie prowadzą regularne prace konserwatorskie, dbają o porządek i korzystają z biletów elektronicznych, by zapobiegać tłokom.